{"id":12489,"date":"2026-04-02T10:45:58","date_gmt":"2026-04-02T08:45:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arhiv.mk\/?p=12489"},"modified":"2026-04-02T10:45:58","modified_gmt":"2026-04-02T08:45:58","slug":"%d0%b1%d0%be%d0%b3%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8-%d0%b7%d0%b0-%d0%bc%d0%b8%d0%b0-%d0%b4%d1%80%d0%b6%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b2-%d0%b5-%d1%81%d1%82%d0%be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/2026\/04\/02\/%d0%b1%d0%be%d0%b3%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8-%d0%b7%d0%b0-%d0%bc%d0%b8%d0%b0-%d0%b4%d1%80%d0%b6%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b2-%d0%b5-%d1%81%d1%82%d0%be\/","title":{"rendered":"Bogeski p\u00ebr MIA: \u201eArkivi Shtet\u00ebror \u00ebsht\u00eb shtylla e qenies maqedonase\u201c"},"content":{"rendered":"<p>Arkivi Shtet\u00ebror i Maqedonis\u00eb dje sh\u00ebnoi jubileun \u2013 75 vjet nga themelimi, n\u00ebn moton \u201eArkivi Shtet\u00ebror \u2013 shtyll\u00eb e qenies maqedonase\u201c. Institucioni \u00ebsht\u00eb themeluar n\u00eb vitin 1951 me dekret t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb asaj kohe, nd\u00ebrsa sot p\u00ebrpara tij q\u00ebndron nj\u00eb sfid\u00eb e madhe: digjitalizimi i materialeve arkivore.<br>Drejtori, Dimitar Bogeski, deklaroi se po b\u00ebhen analiza p\u00ebr korniz\u00ebn financiare t\u00eb procesit, i cili duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb jo vet\u00ebm arkivin qendror, por edhe n\u00ebnt\u00eb departamentet rajonale.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSi projekt pilot, Arkivi tashm\u00eb ka bashk\u00ebpunim me Qeverin\u00eb e Sllovenis\u00eb p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb sistemi informativ, ku materialet e digjitalizuara do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb qasshme p\u00ebr komunitetin shkencor dhe qytetar\u00ebt. Po vjen epoka e dokumenteve elektronike, t\u00eb cilat duhet t\u00eb ruhen dhe t\u00eb mbrohen nga sulmet kibernetike,\u201c theksoi Bogeski, duke shtuar se mungesa e kuadrit t\u00eb IT-s\u00eb po kompensohet me trajnime dhe me p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb njohurive t\u00eb punonj\u00ebsve.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eArkivi krenohet me raritetet e tij \u2013 m\u00eb i vjetri \u00ebsht\u00eb Ungjilli i Luk\u00ebs nga shekulli XII, i gjetur n\u00eb fondin e familjes ohriane Robevci, si dhe dokumentacioni i pasur nga periudha osmane. Kemi dokumente q\u00eb nuk i kishte as vet\u00eb Perandoria Osmane, si Kadil\u00ebku i Manastirit (Bitol\u00ebs), i cili ruhet n\u00eb vazhdim\u00ebsi tek ne nga viti 1629 deri n\u00eb vitin 1912,\u201c tha drejtori, duke theksuar se origjinalet mbeten n\u00eb Maqedoni.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas kat\u00ebr dekadash n\u00eb objektin e vjet\u00ebr, Arkivi, q\u00eb nga viti 2014, \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb t\u00eb re, ku fillimisht pati probleme me rrjedhje uji dhe d\u00ebmtim t\u00eb dokumenteve. Bogeski siguroi se gjendja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar ndjesh\u00ebm, nd\u00ebrsa sektori p\u00ebr konservim dhe restaurim \u00ebsht\u00eb forcuar me kuadro t\u00eb reja.\nAi shtoi se, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb muajin maj do t\u00eb d\u00ebrgohet nj\u00eb ekip p\u00ebr trajnim shtes\u00eb n\u00eb Turqi, mbi metodat bashk\u00ebkohore t\u00eb mbrojtjes.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eInstitucioni ka gjithashtu nj\u00eb program p\u00ebr sigurimin e dokumenteve q\u00eb lidhen me Maqedonin\u00eb nga arkiva t\u00eb huaja, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Institutin e Historis\u00eb Komb\u00ebtare dhe Fakultetin Filozofik. Aktualisht po punohet edhe p\u00ebr regjistrimin (inventarizimin) e rreth 3.500 mikrofilmave t\u00eb sjell\u00eb nga vende t\u00eb tjera, t\u00eb cil\u00ebt deri m\u00eb tani nuk jan\u00eb p\u00ebrpunuar. Presim t\u00eb zbulojm\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh dokumentesh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr shtetin ton\u00eb,\u201c theksoi Bogeski.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Me rastin e jubileut, Arkivi konfirmoi rolin e tij si ruajt\u00ebs i shtet\u00ebsis\u00eb dhe i kujtes\u00ebs kolektive, nd\u00ebrsa t\u00eb ardhmen e sheh n\u00eb digjitalizim dhe n\u00eb teknologjit\u00eb moderne.<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"574\" src=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1-1024x574.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12491\" srcset=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1-1024x574.jpg 1024w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1-300x168.jpg 300w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1-768x431.jpg 768w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1-18x10.jpg 18w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0441\u043a\u0440\u0438\u043d-1.jpg 1282w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0414\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0430\u0440\u0445\u0438\u0432 \u043d\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0432\u0447\u0435\u0440\u0430 \u0433\u043e \u043e\u0434\u0431\u0435\u043b\u0435\u0436\u0430 \u0458\u0443\u0431\u0438\u043b\u0435\u0458\u043e\u0442 \u2013 75 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438 \u043e\u0434 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e, \u043f\u043e\u0434 \u043c\u043e\u0442\u043e\u0442\u043e \u201e\u0414\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0430\u0440\u0445\u0438\u0432 &#8211; \u0441\u0442\u043e\u043b\u0431 \u043d\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u0431\u0438\u0442\u0438\u0435. \u0418\u043d\u0441\u0442\u0438\u0442\u0443\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0435 \u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0432\u043e 1951 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0441\u043e \u0443\u043a\u0430\u0437 \u043d\u0430 \u0442\u043e\u0433\u0430\u0448\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0412\u043b\u0430\u0434\u0430, \u0430 \u0434\u0435\u043d\u0435\u0441 \u043f\u0440\u0435\u0434 \u043d\u0435\u0430 \u0441\u0442\u043e\u0438 \u0433\u043e\u043b\u0435\u043c \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u043a: \u0434\u0438\u0433\u0438\u0442\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0440\u0445\u0438\u0432\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0458\u0430\u043b\u0438.\u0414\u0438\u0440\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440\u043e\u0442 \u0414\u0438\u043c\u0438\u0442\u0430\u0440 \u0411\u043e\u0433\u0435\u0441\u043a\u0438 \u0438\u0437\u0458\u0430\u0432\u0438 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438 \u0437\u0430 \u0444\u0438\u043d\u0430\u043d\u0441\u0438\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0440\u0430\u043c\u043a\u0430 \u043d\u0430 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":25,"featured_media":12490,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-12489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12489"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12492,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12489\/revisions\/12492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}