N\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 2025, qeveria em\u00ebroi n\u00eb krye t\u00eb k\u00ebsaj institucioni historianin, arkivist me profesion, Dimitar Bogeski.<\/strong>Ai, n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb p\u00ebr BIRN, siguron se pas nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb realizuara, p\u00ebr momentin nuk ka probleme me rrjedhjet.<\/p>\n\n\n\n Megjithat\u00eb, edhe ai, ashtu si qeveria e m\u00ebparshme, konsideron se zgjidhja e p\u00ebrhershme p\u00ebr arkivin \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i nj\u00eb nd\u00ebrtese t\u00eb re q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb kushtet p\u00ebr funksionimin e nj\u00eb arkivi modern. Projektin fillestar q\u00eb do t\u2019ia prezantoj\u00eb qeveris\u00eb, e paralajm\u00ebron p\u00ebr vitin e ardhsh\u00ebm. <\/strong><\/p>\n\n\n\n BIRN: Prej kur Arkivi \u00ebsht\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e re, p\u00ebrkat\u00ebsisht q\u00eb nga viti 2013, ka problem me rrjedhje, p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs u rrezikua edhe depoja ku ruhen dokumentet e r\u00ebnd\u00ebsishme. Si \u00ebsht\u00eb situata tani?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0411\u043e\u0433\u0435\u0441\u043a\u0438<\/strong>Bogeski: Situata tani \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar. Kemi nd\u00ebrmarr\u00eb disa aktivitete p\u00ebr rregullimin e rrjedhjes s\u00eb ujit. Kanalet e kullimit jan\u00eb pastruar 90 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa mbeten edhe 10 p\u00ebr qind p\u00ebr t\u2019u rregulluar.<\/p>\n\n\n\n Kur t\u2019i pastrojm\u00eb, do t\u00eb shohim n\u00ebse duhet t\u00eb b\u00ebhen edhe nd\u00ebrhyrje shtes\u00eb dhe, n\u00ebse ka nevoj\u00eb, do t\u2019i realizojm\u00eb. Pas reshjeve t\u00eb fundit nuk ka pasur rrjedhje.<\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb problem shtes\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb ishte edhe kondensimi, i cili krijon kushte p\u00ebr shfaqjen e s\u00ebmundjeve k\u00ebrpudhore n\u00eb let\u00ebr, p\u00ebr shkak t\u00eb t\u00eb cilave dokumentet mund t\u00eb d\u00ebmtohen. Ky problem po e zgjidhim duke riparuar \u00e7iler\u00ebt (pajisjet ftoh\u00ebse). Kemi riparuar rreth 70 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa po presim pjes\u00eb shtes\u00eb p\u00ebr t\u2019i riparuar t\u00eb gjitha.<\/p>\n\n\n\n BIRN: Q\u00eb nga viti 2019 ekziston nj\u00eb vendim qeveritar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb nd\u00ebrtese t\u00eb re t\u00eb Arkivit, sepse kjo aktualja \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrshtatshme. Cili \u00ebsht\u00eb mendimi juaj p\u00ebr nj\u00eb zgjidhje t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb problemit dhe a mund t\u00eb pritet nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e re?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0411\u043e\u0433\u0435\u0441\u043a\u0438<\/strong>Bogeski: Sigurisht q\u00eb e ardhmja e veprimtaris\u00eb arkivore n\u00eb Maqedoni \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i nj\u00eb objekti t\u00eb ri. Un\u00eb, personalisht, nuk kam hyr\u00eb n\u00eb negociata me qeverin\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb projekt. Dua q\u00eb fillimisht ne t\u00eb p\u00ebrgatisim nj\u00eb projekt dhe nj\u00eb vizion dhe m\u00eb pas t\u2019ia prezantojm\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Projektin do ta punojn\u00eb njer\u00ebz profesional\u00eb nga Arkivi, s\u00eb bashku me arkitekt\u00eb. Mendoj se n\u00ebse e p\u00ebrgatisim mir\u00eb, qeveria nuk do t\u00eb ket\u00eb argumente p\u00ebr t\u00eb mos pranuar nj\u00eb zgjidhje q\u00eb do t\u00eb siguroj\u00eb t\u00eb ardhmen e arkivit p\u00ebr 100 vitet e ardhshme.<\/p>\n\n\n\n Planifikojm\u00eb t\u00eb fillojm\u00eb realizimin e k\u00ebsaj ideje n\u00eb vitin 2027.<\/p>\n\n\n\n Si shembull se si duhet t\u00eb duket, do t\u00eb marrim Sllovenin\u00eb, ku pothuajse nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim objekti i ri i Arkivit. Arkivi slloven na sh\u00ebrben si model, sepse, nga aspekti territorial, madh\u00ebsia e shtetit \u00ebsht\u00eb e ngjashme me ton\u00ebn, nd\u00ebrsa edhe m\u00ebnyra e tyre e pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb e af\u00ebrt me ton\u00ebn, pasi kemi qen\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin shtet dhe kemi punuar sipas standardeve t\u00eb nj\u00ebjta.<\/p>\n\n\n\n Edhe sot standardet jan\u00eb identike, i ngjash\u00ebm \u00ebsht\u00eb edhe numri i institucioneve q\u00eb krijojn\u00eb materiale arkivore, rreth kat\u00ebr deri n\u00eb pes\u00eb mij\u00eb, nd\u00ebrsa edhe numri i popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n BIRN:<\/strong> A ka qytetar\u00eb t\u00eb interesuar q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Arkiv?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0411\u043e\u0433\u0435\u0441\u043a\u0438<\/strong>Bogeski: P\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb pak. Qytetar\u00ebt vijn\u00eb ekskluzivisht p\u00ebr disa nevoja personale, \u00e7\u00ebshtje pron\u00ebsore-juridike, konteste gjyq\u00ebsore\u2026 Megjithat\u00eb, p\u00ebr veprimtari shkencore-k\u00ebrkimore nuk vijn\u00eb shum\u00eb, vet\u00ebm disa nga Instituti i Historis\u00eb Komb\u00ebtare dhe nga katedra e Fakultetit Filozofik p\u00ebr histori, pra njer\u00ebz q\u00eb merren me shkenc\u00ebn historike.<\/p>\n\n\n\n Ka pak t\u00eb interesuar edhe nga jasht\u00eb vendit, disa nga Serbia dhe nga Turqia.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb Arkivin Shtet\u00ebror, 99 p\u00ebr qind e materialeve q\u00eb posedojm\u00eb jan\u00eb t\u00eb qasshme p\u00ebr publikun.<\/p>\n\n\n\n Mund t\u00eb vijn\u00eb edhe qytetar\u00eb q\u00eb duan t\u00eb shohin di\u00e7ka, edhe kur nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nevoja shkencore-k\u00ebrkimore. Nj\u00eb qytetar i zakonsh\u00ebm, studiues apo dashamir\u00ebs i ndonj\u00eb fushe mund t\u00eb vij\u00eb lirsh\u00ebm n\u00eb Arkiv gjat\u00eb orarit t\u00eb pun\u00ebs, t\u00eb paraqes\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr hulumtim, t\u00eb tregoj\u00eb cilin fond d\u00ebshiron t\u00eb hulumtoj\u00eb dhe mund ta skanoj\u00eb, fotografoj\u00eb ose ta incizoj\u00eb\u2026<\/p>\n\n\n\n Brenda dy deri n\u00eb tre or\u00eb do t\u2019i dor\u00ebzohet materiali i k\u00ebrkuar dhe ai\/ajo mund t\u00eb vij\u00eb lirsh\u00ebm n\u00eb bibliotek\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb sall\u00ebn e leximit, dhe t\u00eb hulumtoj\u00eb materialin q\u00eb e intereson.<\/p>\n\n\n\n Me donacion nga Sllovenia \u00ebsht\u00eb n\u00eb proces edhe zhvillimi i nj\u00eb zgjidhjeje softuerike, nj\u00eb projekt pilot, i cili pritet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb vjesht\u00eb dhe pres q\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga m\u00eb modern\u00ebt n\u00eb Evrop\u00eb. T\u00eb gjitha fondet dhe dokumentet e digjitalizuara do t\u00eb publikohen, p\u00ebrkat\u00ebsisht do t\u00eb ngarkohen n\u00eb at\u00eb sistem informativ dhe qytetar\u00ebt, me kart\u00ebn e tyre bankare dhe n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb \u00e7mimorje t\u00eb publikuar, do t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb t\u00eb gjitha dokumentet e digjitalizuara.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1000027215-1024x674.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n