\u2018\u2019Maqedonia n\u00eb dokumentet e CIA-s\u2019\u2019 paraqet studim dhe p\u00ebrzgjedhje t\u00eb dokumenteve t\u00eb deklasifikuara me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb intelegjenc\u00ebs s\u00eb SHBA-s\u00eb p\u00ebr Maqedonin\u00eb, t\u00eb cilat gjenden n\u00eb Agjencin\u00eb Qendrore t\u00eb Intelegjenc\u00ebs (CIA), dhe jan\u00eb botuar n\u00eb faqen e saj t\u00eb internetit: https:\/\/www.cia.gov\/library\/readingroom\/. Redaktori pati mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb kryej\u00eb hulumtime fillestare t\u00eb dokumenteve t\u00eb pabotuara q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me historin\u00eb e Maqedonis\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb depozituara n\u00eb Arkivin Komb\u00ebtar t\u00eb SHBA dhe Bibliotek\u00ebn e Kongresit n\u00eb Uashington si dhe n\u00eb Institutin e Historis\u00eb Ushtarake t\u00eb Ushtris\u00eb Amerikane n\u00eb Karlisl, Pensilvani.<\/p>\n\n\n\n
V\u00ebllimi i dyt\u00eb p\u00ebrfshin dokumente nga viti 1951 kur u n\u00ebnshkrua Marr\u00ebveshja p\u00ebr ndihm\u00eb ushtarake mes qeverive t\u00eb Republik\u00ebs Federale Popullore t\u00eb Jugosllavis\u00eb dhe SHBA-s\u00eb si moment kthyes p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsim t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve mes dy shteteve, gjat\u00eb viteve t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb p\u00ebrmes shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb RSFJ-s\u00eb dhe pavar\u00ebsimi I Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb n\u00eb vitin 1991 duke p\u00ebrfshir\u00eb implikimet e lutf\u00ebs n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb mbi situat\u00ebn n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb dhe atentatin ndaj Presidentit Kiro Gligorov n\u00eb vitin 1995.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb v\u00ebllimin e dyt\u00eb t\u00eb botimit jan\u00eb botuar gjith\u00ebsej 175 dokumente me num\u00ebr n\u00eb vazhdim\u00ebsi t\u00eb num\u00ebrimit nga v\u00ebllimi i par\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb dokumenti ipar\u00eb n\u00eb v\u00ebllimin e dyt\u00eb fillon nga numri rendor 1 deri n\u00eb numrin 175.Dokumentet jan\u00eb t\u00eb rregulluara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike, me forma dhe p\u00ebrmbajtje t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat publikut i mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb fitoj\u00eb njohuri dhe t\u00eb kryej shikim n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn dhe metodat e funksionimit t\u00eb CIA-s, e cila ende nga formimi i saj ka pasur interes p\u00ebr t\u00eb vepruar n\u00eb Maqedoni. Interes primar n\u00eb p\u00ebrzgjedhjen e dokumenteve p\u00ebr k\u00ebt\u00eb botim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendja e Maqedonis\u00eb dhe Maqedonasve n\u00eb hulumtimet dhe analitat, raportet e inteligjenc\u00ebs, raportet informative, raportet special, vler\u00ebsimet dhe sh\u00ebnimet, gazetat, memorandumet dhe rishikimet ditore dhe javore t\u00eb burimeve t\u00eb hapura dhe dokumentet tjera t\u00eb CIA-s, shpesh t\u00eb renditura edhe si m\u00eb t\u00eb besueshme gjegj\u00ebsisht sekret i lart\u00eb (TOP SECRET).<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrve\u00e7 dimenzioneve politike t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes maqedonase, botimi p\u00ebrmban edhe dokumente n\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrpunuara \u00e7\u00ebshtja p\u00ebr Kish\u00ebn ortodokse Maqedonase, p\u00ebr gjuh\u00ebn maqedonase, nd\u00ebrtimin e infrastruktur\u00ebs s\u00eb trafikut, kapacitetet ushtarake dhe policore, aktivitetet e Drejtoris\u00eb p\u00ebr siguri shtet\u00ebrore, renditjen luftarake t\u00eb nj\u00ebsive ushtarake, objektet luftarake, aeroporte, xeheroret p\u00ebr uranium dhe l\u00ebnd\u00eb tjera t\u00eb vlefshme, zhvillimi i bujq\u00ebsis\u00eb maqedonase, ekonomia, nd\u00ebrtimi i fabrikave dhe elektranave, zhvillimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i ekonomis\u00eb, karakteristikat demografike dhe etnografike, hulumtimet gjeografike, komunat n\u00eb Republik\u00ebn Popullore t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe personat zyrtar\u00eb nga udh\u00ebheq\u00ebsit\u00eb politike dhe komiteteve, aktivitetet e Partis\u00eb Komuniste t\u00eb Maqedonis\u00eb\/Aleanc\u00ebs komuniste t\u00eb Maqedonis\u00eb, aktivitetet e Organizat\u00ebs s\u00eb brendshme revolucionare maqedonase, \u00e7\u00ebshtjet p\u00ebr emigracionin maqedonas, sindikatat, shoqatat e pensionist\u00ebve, radioamater\u00ebt dhe klubet e aviacionit, burgjet dhe sistemi gjyqsor, aktivitetet e Kuvendit t\u00eb Maqedonis\u00eb, statusi i grave n\u00eb shoq\u00ebri dhe segmente tjera n\u00eb ekzekutiv, ligjv\u00ebn\u00ebs dhe gjyq\u00ebsor. Jo m\u00eb pak interesante dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr CIA-n ishin edhe t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr kushtet atmosferike n\u00eb periudha t\u00eb caktuara si dhe monitorimi i hulumtimeve shkencore dhe publikimet q\u00eb ishin l\u00ebnd\u00eb interesi p\u00ebr agjent\u00ebt e CIA-s.<\/p>\n\n\n\n
Dokumentet q\u00eb i publikojm\u00eb n\u00eb faksimil jan\u00eb t\u00eb dh\u00ebna burimore me etiketim t\u00eb faqes s\u00eb internetit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb t\u00eb disponueshme n\u00eb arkivin elektronik t\u00eb CIA-s dhe dat\u00ebn e kontrollimit t\u00eb fundit. Dokumentet k\u00ebrkimore nga arkivi i CIA-s p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb material t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr shkenc\u00ebn historike maqedonase dhe argument ve\u00e7an\u00ebrisht i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm shkencor p\u00ebr menaxhim me sfidat n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. Duke pasur parasysh r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e d\u00ebshmive t\u00eb sh\u00ebrbimeve inteligjente amerikane p\u00ebr Maqedonasit, i publikojm\u00eb dokumentet n\u00eb facsimile me p\u00ebrkthim dhe komentim n\u00eb gjuh\u00eb maqedonase n\u00eb botimin dy v\u00ebllim\u00ebsh \u2018\u2019Maqedonia n\u00eb dokumentet e CIA-s\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/CIA2korica.jpg\")
<\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"