{"id":8763,"date":"2022-11-18T11:05:34","date_gmt":"2022-11-18T10:05:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arhiv.mk\/?p=8763"},"modified":"2022-11-18T11:05:35","modified_gmt":"2022-11-18T10:05:35","slug":"%d0%ba%d1%80%d1%81%d1%82%d0%b5-%d0%bc%d0%b8%d1%81%d0%b8%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2-%d0%ba%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%84%d0%b8%d0%ba%d0%b0%d1%82%d0%be%d1%80-%d0%bd%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%b4%d0%be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/2022\/11\/18\/%d0%ba%d1%80%d1%81%d1%82%d0%b5-%d0%bc%d0%b8%d1%81%d0%b8%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2-%d0%ba%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%84%d0%b8%d0%ba%d0%b0%d1%82%d0%be%d1%80-%d0%bd%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%b4%d0%be\/","title":{"rendered":"KRSTE MISIRKOV \u2013 KODIFIKUES I GJUH\u00cbS LETRARE MAQEDONASE"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb 1874, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, n\u00eb Postol t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Egjeut, lindi Krste Petkov Misirkov. Vepra m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse e Krste Misirkovit \u00ebsht\u00eb libri: \"Rreth \u00e7\u00ebshtjeve maqedonase\", botuar n\u00eb Sofje m\u00eb 1903. Artikulli i pest\u00eb nga libri i tij \"P\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet maqedonase\" paraqet projektin e par\u00eb t\u00eb argumentuar, t\u00eb vendosur dhe t\u00eb p\u00ebrpunuar shkenc\u00ebrisht t\u00eb par\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn letrare maqedonase. N\u00eb lib\u00ebr, Misirkov analizon pozit\u00ebn e popullit maqedonas, situat\u00ebn aktuale politike dhe etnografike t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe m\u00eb gjer\u00eb. Artikulli i fundit i librit i quajtur \"Pak fjal\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn letrare maqedonase\" paraqet standardizimin e par\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs dhe baz\u00ebn p\u00ebr kodifikimin e gjuh\u00ebs standarde maqedonase bazuar n\u00eb dialektet qendrore. Standardizimi p\u00ebrfundimtar i gjuh\u00ebs maqedonase ishte n\u00eb vitin 1945 me nxjerrjen e Drejtshkrimit t\u00eb Komisionit p\u00ebr Gjuh\u00eb dhe Drejtshkrim pran\u00eb Ministris\u00eb Popullore t\u00eb Arsimit, me Gramatik\u00ebn e Kepeskit dhe Gramatik\u00ebn Normative t\u00eb Koneskit (1952). Libri \"P\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet maqedonase\" ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse Misirkov p\u00ebrdor alfabetin cirilik, duke e p\u00ebrshtatur at\u00eb sipas sistemit zanor t\u00eb gjuh\u00ebve qendrore t\u00eb dialektit per\u00ebndimor, e ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb gjuh\u00ebn e Manastirit, si baz\u00eb t\u00eb imagjinat\u00ebs s\u00eb tij. standardi gjuh\u00ebsor. Edhe pse ishte i ndaluar, libri gjen rrug\u00ebn e tij n\u00eb qarqet intelektuale maqedonase dhe paraqet baz\u00ebn p\u00ebr formimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb gjuh\u00ebs letrare maqedonase.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misirkov zgjedh nj\u00eb model t\u00eb shpejt\u00eb, jotradicional kur formon pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr gjuh\u00ebn letrare maqedonase, bazuar n\u00eb tre pika:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. P\u00ebr baz\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs letrare i merr fjalimet qendrore (n\u00eb linj\u00ebn Veles - Prilep - Manastir - Oh\u00ebr).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Drejtshkrimin e vendos mbi baza fonetike, me l\u00ebshime t\u00eb vogla para etimologjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. N\u00eb leksikologji p\u00ebrfshin elemente nga t\u00eb gjitha t\u00eb folurat maqedonase.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me p\u00ebrcaktimin p\u00ebr gjuh\u00ebt qendrore maqedonase, Misirkovi insiston n\u00eb ato ve\u00e7ori gjuh\u00ebsore q\u00eb e dallojn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti gjuh\u00ebn maqedonase nga gjuh\u00ebt fqinje sllave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vesna Kostovska<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instituti p\u00ebr gjuh\u00eb maqedonase<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"671\" height=\"878\" src=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316098696_446385440986364_1507617874360270884_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8750\" srcset=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316098696_446385440986364_1507617874360270884_n.jpg 671w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316098696_446385440986364_1507617874360270884_n-229x300.jpg 229w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316098696_446385440986364_1507617874360270884_n-9x12.jpg 9w\" sizes=\"(max-width: 671px) 100vw, 671px\" \/><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u041d\u0430 \u0434\u0435\u043d\u0435\u0448\u0435\u043d \u0434\u0435\u043d, \u0432\u043e 1874 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430, \u0432\u043e \u041f\u043e\u0441\u0442\u043e\u043b, \u0415\u0433\u0435\u0458\u0441\u043a\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430, \u0435 \u0440\u043e\u0434\u0435\u043d \u041a\u0440\u0441\u0442\u0435 \u041f\u0435\u0442\u043a\u043e\u0432 \u041c\u0438\u0441\u0438\u0440\u043a\u043e\u0432. \u041d\u0430\u0458\u0437\u043d\u0430\u0447\u0430\u0458\u043d\u043e\u0442\u043e \u0434\u0435\u043b\u043e \u043d\u0430 \u041a\u0440\u0441\u0442\u0435 \u041c\u0438\u0441\u0438\u0440\u043a\u043e\u0432 \u0435 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430\u0442\u0430: \u201e\u0417\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0446\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0438\u201c, \u043e\u0431\u0458\u0430\u0432\u0435\u043d\u0430 \u0432\u043e \u0421\u043e\u0444\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e 1903 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430. \u041f\u0435\u0442\u0442\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0442\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u043d\u0435\u0433\u043e\u0432\u0430\u0442\u0430 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430 ,,\u0417\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0446\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0438&#8221; \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0432 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u043e \u0430\u0440\u0433\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442\u0438\u0440\u0430\u043d, \u0441\u043e\u043b\u0438\u0434\u043d\u043e \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0435\u043d \u0438 \u0440\u0430\u0437\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043d \u043f\u0440\u043e\u0435\u043a\u0442 \u0437\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0435\u043d \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a. \u0412\u043e \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430\u0442\u0430 \u041c\u0438\u0441\u0438\u0440\u043a\u043e\u0432 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":8750,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-8763","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8763"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8765,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8763\/revisions\/8765"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}