{"id":9789,"date":"2023-09-07T11:00:00","date_gmt":"2023-09-07T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arhiv.mk\/?p=9789"},"modified":"2023-09-07T11:46:34","modified_gmt":"2023-09-07T09:46:34","slug":"%d1%82%d1%80%d0%b8%d0%b5%d1%81%d0%b5%d1%82-%d0%b8-%d0%b4%d0%b2%d0%b5-%d0%b3%d0%be%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d0%bd%d0%b5%d0%b7%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%81%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/2023\/09\/07\/%d1%82%d1%80%d0%b8%d0%b5%d1%81%d0%b5%d1%82-%d0%b8-%d0%b4%d0%b2%d0%b5-%d0%b3%d0%be%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d0%bd%d0%b5%d0%b7%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%81%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82\/","title":{"rendered":"TRIdhjet\u00eb e dy vjet \u2013 PAVAR\u00cbSI"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb 8 shtator, Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut feston 32 vjet nga fitimi i pavar\u00ebsis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb dat\u00eb t\u00eb vitit 1991, qytetar\u00ebt u deklaruan p\u00ebr nj\u00eb shtet t\u00eb pavarur i cili filloi rrug\u00ebn e tij drejt vendosjes si subjekt  nd\u00ebrkomb\u00ebtare<a><\/a>nj\u00eb komunitet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb fund t\u00eb viteve tet\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb n\u00eb jet\u00ebn politike dhe ekonomike n\u00eb Maqedoni shkaktuan ndryshime q\u00eb do t\u00eb siguronin nj\u00eb zhvillim m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb dhe ekonomis\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 partis\u00eb s\u00eb vetme q\u00eb ishte n\u00eb pushtet - Bashkimit t\u00eb Komunist\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb, filluan t\u00eb krijohen edhe parti t\u00eb tjera politike. N\u00eb zgjedhjet e para shum\u00ebpartiake n\u00eb Maqedoni, t\u00eb cilat u mbajt\u00ebn n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1990, n\u00eb Kuvendin ton\u00eb u zgjodh\u00ebn 120 deputet\u00eb. Pas krijimit t\u00eb Kuvendit t\u00eb par\u00eb shum\u00ebpartiak, u zgjodh Qeveria e re.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb 8 shtator 1991, 95 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt dol\u00ebn n\u00eb referendum jan\u00eb p\u00ebrgjigjur pozitivisht n\u00eb pyetjen e referendumit \u201cA jeni p\u00ebr nj\u00eb Maqedoni t\u00eb pavarur me t\u00eb drejt\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb nj\u00eb bashkim t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb shteteve sovrane t\u00eb Jugosllavis\u00eb\u201d. Komisioni konstaton mas\u00ebn e qytetar\u00ebve me t\u00eb drejt\u00eb vote n\u00eb Maqedoni, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb deklaruar \u201cp\u00ebr\u201d nj\u00eb Maqedoni t\u00eb pavarur dhe sovrane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb mbr\u00ebmjen e 8 shtatorit 1991, n\u00eb sheshin e Shkupit u organizua nj\u00eb fest\u00eb, ku u mblodh\u00ebn shum\u00eb njer\u00ebz dhe u festua rezultati i suksessh\u00ebm i referendumit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb fest\u00eb fjalimet e shkurtra i mbajt\u00ebn kryetari i par\u00eb i Maqedonis\u00eb s\u00eb pavarur Kiro Gligorov, kryetari i par\u00eb i Qeveris\u00eb Nikolla Kljusev dhe kryetari i par\u00eb i Kuvendit Stojan Andov.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Referendumit i parapriu nj\u00eb Deklarat\u00eb e Pavar\u00ebsis\u00eb, e cila u miratua nga parlamenti i par\u00eb shum\u00ebpartiak maqedonas m\u00eb 25 janar 1991.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Formalisht, vullneti i popullit p\u00ebr shtet t\u00eb pavarur u konfirmua me Deklarata p\u00ebr pranimin e rezultateve t\u00eb referendumit t\u00eb 18 shtatorit 1991 n\u00eb Kuvendin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb. M\u00eb pas, m\u00eb 17 n\u00ebntor 1991 u miratua Kushtetuta e re, e cila garanton t\u00eb drejta dhe liri m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe me t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb barabart\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb lidhje me vendosjen e subjektivitetit juridik nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe pas d\u00ebshtimit t\u00eb Konferenc\u00ebs p\u00ebr Zgjidhjen Paq\u00ebsore t\u00eb Kriz\u00ebs n\u00eb Jugosllavi, ky\u00e7e e miratuar nga K\u00ebshilli i Ministrave t\u00eb Komunitetit Evropian m\u00eb 16 dhjetor 1991, Deklarata mbi shp\u00ebrb\u00ebrjen e Jugosllavis\u00eb, me t\u00eb  cil\u00ebn u b\u00eb nj\u00eb thirrje republikave jugosllave q\u00eb t\u00eb deklarojn\u00eb n\u00ebse duan t\u00eb b\u00ebhen shtete t\u00eb pavarura dhe t\u00eb njohura nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maqedonia, s\u00eb bashku me tre nga gjasht\u00eb republikat ish-jugosllave, Sllovenin\u00eb, Kroacin\u00eb dhe BiH, u deklaruan  pozitivisht rreth Deklarat\u00ebs. Megjithat\u00eb, edhe pse vet\u00ebm Maqedonia dhe Sllovenia mor\u00ebn vler\u00ebsime pozitive nga Komisioni Badenter i formuar posa\u00e7\u00ebrisht se i plot\u00ebsojn\u00eb kushtet p\u00ebr t\u00eb fituar pavar\u00ebsin\u00eb, Komuniteti Evropian n\u00eb janar 1992 njohu vet\u00ebm Sllovenin\u00eb dhe Kroacin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, m\u00eb sakt\u00ebsisht m\u00eb 15 janar 1992, Bullgaria dhe Turqia ishin vendet e para q\u00eb njoh\u00ebn shtet\u00ebsin\u00eb e Maqedonis\u00eb. M\u00eb pas erdh\u00ebn njohjet nga Sllovenia, Kroacia, Bosnja dhe Hercegovina dhe shum\u00eb vende t\u00eb tjera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Subjektiviteti juridik nd\u00ebrkomb\u00ebtar i shtetit u konfirmua p\u00ebrfundimisht m\u00eb 8 prill 1993, kur me aklamacion n\u00eb Asamblen\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, Maqedonia u pranua si an\u00ebtarja e 181-t\u00eb me t\u00eb drejta t\u00eb plota n\u00eb Organizat\u00ebn Bot\u00ebrore. Por, p\u00ebr shkak t\u00eb kund\u00ebrshtimeve dhe presioneve t\u00eb Greqis\u00eb, e cila nuk e pranoi emrin ton\u00eb kushtetues, an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb OKB u b\u00eb me referenc\u00ebn e p\u00ebrkohshme - Ish Republika Jugosllave e Maqedonis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb 32 vitet e kaluara t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb pavarur, shteti maqedonas kaloi n\u00ebp\u00ebr shum\u00eb sprova dhe sfida, t\u00eb cilat e ngadal\u00ebsuan rrug\u00ebn e tij drejt realizimit t\u00eb q\u00ebllimeve t\u00eb tij strategjike - forcimit t\u00eb demokracis\u00eb dhe integrimit n\u00eb strukturat euroatlantike. P\u00ebr shkak t\u00eb q\u00ebndrimeve t\u00eb njohura t\u00eb Greqis\u00eb fqinje lidhur me p\u00ebrdorimin e emrit ton\u00eb kushtetues, Republika e Maqedonis\u00eb n\u00ebnshkroi t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn Marr\u00ebveshje t\u00eb Presp\u00ebs n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2018 dhe zyrtarisht e ndryshoi emrin n\u00eb Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, me q\u00ebllim q\u00eb duke realizuar an\u00ebtar\u00ebsimin e plot\u00eb n\u00eb NATO, q\u00eb ndodhi m\u00eb 26 shkurt 2020, ajo tani vazhdon rrug\u00ebn drejt q\u00ebllimit final \u2013 hyrjes si an\u00ebtare e Bashkimit Evropian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb Arkivin Shtet\u00ebror, nj\u00eb institucion q\u00eb \u00ebsht\u00eb kujdestari i s\u00eb kaluar\u00ebs, gjenden t\u00eb gjitha deklaratat dhe dokumentet e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb nga puna e Kuvendit q\u00eb nga pavar\u00ebsia e deri m\u00eb sot, si dhe shum\u00eb dokumente t\u00eb tjera q\u00eb lidhen me historin\u00eb m\u00eb t\u00eb re t\u00eb vendit ton\u00eb vendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G\u00ebzuar 8 Shtatorin, Dit\u00ebn e Pavar\u00ebsis\u00eb!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"741\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-1strana-741x1024-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9790\" srcset=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-1strana-741x1024-1.jpg 741w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-1strana-741x1024-1-217x300.jpg 217w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-1strana-741x1024-1-9x12.jpg 9w\" sizes=\"(max-width: 741px) 100vw, 741px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"741\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-2strana-741x1024-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9791\" srcset=\"https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-2strana-741x1024-1.jpg 741w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-2strana-741x1024-1-217x300.jpg 217w, https:\/\/arhiv.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Deklaracija-za-suverenost-25jan991-2strana-741x1024-1-9x12.jpg 9w\" sizes=\"(max-width: 741px) 100vw, 741px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deklarata p\u00ebr njohjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb si shtet sovran dhe i pavarur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u041d\u0430 8 \u0441\u0435\u043f\u0442\u0435\u043c\u0432\u0440\u0438 \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u043d\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 32 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438 \u043e\u0434 \u0441\u0442\u0435\u043a\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0441\u0432\u043e\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0435\u0437\u0430\u0432\u0438\u0441\u043d\u043e\u0441\u0442. \u041d\u0430 \u043e\u0432\u043e\u0458 \u0434\u0430\u0442\u0443\u043c \u0432\u043e 1991 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0433\u0440\u0430\u0453\u0430\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435 \u0438\u0437\u0458\u0430\u0441\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0441\u0430\u043c\u043e\u0441\u0442\u043e\u0458\u043d\u0430 \u043d\u0435\u0437\u0430\u0432\u0438\u0441\u043d\u0430 \u0434\u0440\u0436\u0430\u0432\u0430 \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0433\u043e \u043f\u043e\u0447\u043d\u0430 \u0441\u0432\u043e\u0458\u043e\u0442 \u043f\u0430\u0442 \u043a\u043e\u043d \u0435\u0442\u0430\u0431\u043b\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0441\u0443\u0431\u0458\u0435\u043a\u0442 \u0432\u043e \u043c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430\u0435\u0434\u043d\u0438\u0446\u0430. \u041d\u0430 \u043a\u0440\u0430\u0458\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043e\u0441\u0443\u043c\u0434\u0435\u0441\u0435\u0442\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438 \u043d\u0430 XX \u0432\u0435\u043a \u0442\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u0438\u0438\u0442\u0435 \u0432\u043e \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0438 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":24,"featured_media":9792,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9789"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9804,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9789\/revisions\/9804"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiv.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}