U PROMOVUA BOTIMI ,,NIKO ZUPANIÇ DHE MAQEDONIA NË VITIN 1903’’ NGA M-r VIKTOR GABER

Arkivi shtetëror në kuadër të veprimtarisë së tij botuese së fundmi botoi Studimin: ‘’Niko Zupaniç dhe Maqedonia në vitin 1903’’, e përgatitur nga ambasadori Viktor Gaber. Si një vepër që është e ndjeshme dhe interesante, jo vetëm për profesionistët, por edhe për publikimin e gjerë, besojmë se me paraqitjen e këtij Studimi po japim një modesti, një kontribut të rëndësishëm në ndriçimin e disa dilemave të lidhura me çështjen maqedonase në fund të shek. XIX dhe në fillim të shek.XX slloveni Niko Zupaniç është shkencëtar në fushën e antropologjisë, etnografisë dhe historisë, i cili doktoroi në Vjenë pikërisht në vitin 1903 dhe i cili ndër të tjera merrej dhe studioi trajtimin më të gjerë të temës së Maqedonisë dhe Maqedonasve në kohën e tij.

IMG 5970


Kjo është një periudhë historike, menjëherë pas Kongresit të Berlinit, kur pavarësia politike e disa popujve të Ballkanit u konfirmua ndërkombëtarisht , me përjashtim të popullit serb dhe maqedonas. Prandaj edhe interesi i shkencëtarit të ri Niko Zupaniç dhe fati i popullit maqedonas për të ardhmen dhe prespektivën e tij, të cilat ai i pa në kuadër të Sllovenëve të Ballkanit në një shtet të Sllovenisë të Jugut

IMG 5960

Mund të thuhet se Niko Zupaniç është përparimtar dhe radikal në mendimet dhe pikëpamjet e tij politike, të cilat i botoi si artikuj, ese, broshura apo libra dhe për të cilat kishte pasoja në atë kohë edhe më vonë. Në këtë kuptim, ky Studim, për të cilin edhe më parë ka pasur botime dhe komente në vendin tonë, paraqet një tjetër dëshmi të ndjenjës kombëtare dhe të veçantësisë së popullit maqedonas dhe të prirjes së tij për liri dhe pavarësi.Për ne është veçanërisht i rëndësishëm shqyrtimi dhe analiza e antropologut Niko Zupaniç për etnokulturën e popullatës maqedonase në fillim të shekullit XX, për të cilën popullatë ai përdor termin "Sllavë maqedonas", dhe ai gjithashtu i referohet karakteristikave të tyre gjuhësore dhe dialektore.Çështjes për veçantinë së kësaj popullsie si Maqedonas në kuptimin etnik është pohuar edhe nga Zupaniç në një kapitull të veçantë në artikullin: "Maqedonia dhe problemi turk", me titull: "Sllavët e Maqedonisë", për të cilët ai pretendonte në Maqedoni në atë kohë ishin mbi një milion e njëqind mijë persona.

Libri mund të blihet në Arkivin Shtetëror dhe në librarinë Literatura.mk në City Mall-Shkup.

IMG 5978
IMG 5982
IMG 5957
IMG 5962