Rruga e zhvillimit të veprimtarisë arkivore në Maqedoni është e lidhur drejtpërdrejt me historinë e Maqedonisë dhe popullin maqedonas.
Fillimet e veprimtarisë arkivore në sipërfaqen e Maqedonisë mund të gjurmohen që nga mbretëria antike e Maqedonisë, kur ai material u mbajt në arkivin e famshëm Aleksandrian. Në ditët e sotme, me organizimin e tij modern dhe orientimin e tij programor, Arkivi Shtetëror është një institucion shumë i rëndësishëm historiko-shkencor dhe kulturor, i cili është një nga shtyllat kryesore të identitetit tonë kombëtar, i cili ruan dhe mbron dokumentet dhe materialet arkivore dhe është një thesar i kolektivit kujtes e vlerave kombëtare të popullit maqedonas, kryesisht sepse lidh të kaluarën me të tashmen dhe krijon një bazë dhe shenjë të qëndrueshme për ndërgjegjen tonë kombëtare.
Arkivi Shtetëror i Republikës së Maqedonisë së Veriut sot është një institucion arkivor modern, me statusin e një organizim administrativ, e cila mbi baza shkencore-profesionale kryen inspektimin dhe mbikëqyrjen e ekspertëve mbi punën e mbajtësve dhe pranon, mbron, rregullon dhe përpunon, boton dhe e bën materialin arkivor të disponueshëm për përdorim.
Dr.Emil Krsteski
- Afirmimi në plan ndërkombëtar
Duke marrë parasysh që materiali arkivor është një trashëgimi e mbrojtur historike dhe kulturore dhe është thesari ynë kombëtar i përhershëm, Arkivi Shtetëror është një pikënisje nga e cila fillojmë të hulumtojmë gjenezën dhe zhvillimin historik të kombit maqedonas, gjuhës maqedonase, historisë, traditës dhe kulturës, si elementët më të rëndësishëm për identitetin e një kombi, si dhe për afirmimin e tij ndërkombëtarisht.
Organizimi dhe kryerja e kërkimeve mbi materialin arkivor në vend dhe jashtë saj kontribuon në gjetjen e formave të reja të bashkëpunimit të suksesshëm me arkivat në të gjithë botën. Institucioni ynë është një anëtar i barabartë i Këshillit Ndërkombëtar të Arkivave (MAS),(International council on Archives) si dhe shumë institucioneve dhe organizatave të tjera ndërkombëtare në fushën e arkivimit, i cili kontribuon në shkëmbimin e mendimeve dhe përvojave dhe në kontakte të vazhdueshme me arkivat atje ku ka mund të gjinden dokumente në lidhje me historinë e Maqedonisë dhe identitetin e popullit maqedonas dhe bashkësive të tjera etnike.
- Ligji i ri për veprimtarinë arkivore
Disa kohë më parë, Arkivi Shtetëror përgatitën një Projektligj për Aktivitetin Arkivor dhe I ja dorëzoi Ministrisë së Shoqërisë Informative, e cila si një propozues i autorizuar duhet të zhvillojë një debat publik dhe ta propozojë atë për miratim në Parlamentin e RMV. Miratimi i këtij ligji, në fakt, është në favor të ndërgjegjësimit të publikut për rëndësinë e materialit arkivor dhe promovimit të veprimtarisë arkivore, natyrisht, në përputhje me standardet ndërkombëtare të arkivit dhe marrëveshjet ndërkombëtare që ne kemi nënshkruar tashmë. Me ndërtimin e legjislacionit modern arkivor dhe miratimin e pritur së shpejti të Ligjit të ri mbi veprimtarinë arkivore, statusi dhe trajtimi i materialit arkivor do të përmirësohet ndjeshëm, Arkivi Shtetëror do të përcaktojë statusin e një organizate të integruar administrative me nëntë departamente, financimin dhe politikën e përcaktuar të personelit.
- Lidhja e së kaluarës me të tashmen
Arkivi Shtetëror është një institucion i specializuar në të cilin është mbledhur e gjithë trashëgimia arkivore dhe të gjitha ndryshimet e ardhshme të çdo lloji duhet të zhvillohen duke lidhur të kaluarën dhe të tashmen. Do të mundësojë gjithashtu përshtatjen me përparimet teknologjike globale që po ndodhin në botë, sepse ndryshimet e mëdha të shkaktuara nga modernizimi elektronik kontribojnë në përpunimin automatik të dokumenteve arkivore dhe të dhënave historike, hartimin e softverit të aplikimit, formimin e një sistemi të vetëm informatuvdhe dixhitalizimin e trashëgimis arkivore, një proces që ne së shpejti planifikojmë ta shpejtojmë . Duke vepruar kështu, ne jo vetëm që do të ecim në hap me arkivimin modern dhe të azhurnuar, por gjithashtu do ti mbrojmë më mirë dhe përgjithmonë dokumentet arkivore dhe do të kontribojmë në qasjen e tyre më të lehtë dhe më të shpejtë tek hulumtuesit, historianët, studiuesit, dhe të gjithë ata që interesohen për Historin tonë.
- Dixhitalizimi - qëllimi kryesor strategjik
Plani Strategjik i Arkivit Shtetëror për periudhën nga viti 2021 deri në 2023 , në fakt është një dokument themelor, i cili ne vete përfshin përparësitë strategjike dhe qëllimet e Qeverisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut. Ky plan në një farë mënyre është një proces i parashikueshëm i ndryshimeve pozitive në organizimin dhe menaxhimin e institucionit dhe përparimi i tij më i shpejtë teknologjik, që do të thotë intensifikim i procesit të dixhitalizimit të materialit arkivor, si qëllimi kryesor strategjik.
Drejtimi kryesor i Arkivit Shtetëror është pranimi dhe respektimi i standardeve ndërkombëtare në fushën e punës arkivore. Dhe, sigurisht, zbatimi i suksesshëm i reformave dhe përparësive dhe qëllimeve strategjike kërkon angazhim të madh të të gjithë punonjësve në institucion, dmth forcimin e kapacitetit të tyre dhe njohurive dhe aftësive të tyre, si dhe modernizimin teknologjik, më saktësisht pajisjet teknike dhe krijimin e kushteve më të mira për punë sipas standardeve botërore, i cili parashikon dhe ndërtimin e një objekti të ri modern dhe adekuat për arkivin.
- Shënimi i 70 vjetorit të krijimit të Arkivit
Zhvillimi i Arkivit të Shtetit, si një institucion i rëndësishëm shoqëror, përfshin arsimimin e mëtejshëm të punonjësve. Mbështetja, motivimi dhe angazhimi i punonjësve është thelbësore për suksesin e përmbushjes së prioriteteve dhe aktiviteteve të planifikuara, për bashkëpunimin tonë të suksesshëm me arkivat botërore, për promovimin tonë të suksesshëm dhe integrimin efektiv në familjen evropiane, si dhe për zbatimin e qëndrueshëm të normave dhe standardeve të Bashkimi Evropian.
Në të ardhmen, përparësitë e Arkivit Shtetëror janë: personeli me staf të ri dhe profesional, intensifikimi i procesit të dixhitalizimit të materialit arkivor, bashkëpunimi me arkivat e tjerë, veçanërisht ato që lidhen me procesin e trashëgimisë së materialit arkivor nga ish RSFJ, dhe sigurimi i kushteve të punës sipas standardeve evropiane dhe ndërtimi i një objekti të ri për Arkivin Shtetëror.
Padyshim, vështirësitë globale shëndetësore dhe ekonomike të shkaktuara nga pandemia Covid-19 mund të ngadalësojnë të gjitha këto procese, por ne si institucion, i cili është jetik për historinë dhe identitetin e vendit, pavarësisht nga ato probleme dhe vështirësi, ne nuk heqim dor nga projektet e planifikuara dhe synojmë të realizojmë qëllimet tona në periudhën e planifikuar dhe në vitin 2021 me dinjitet dhe përshtatshmëri të shënojmë 70 vjetorin e krijimit të Arkivit Shtetëror.
Shkup, 11 Shtator 2020 г.
Për denesmagazin.mk Dr. Emil Krsteski, drejtor i Arkivave të Shtetit