Arkivi shtetëror është një institucion i rëndësishëm shkencorо-historik dhe kulturor, i cili për 72 vitet e fundit ka qenë një depo jetike e të dhënave dhe dokumenteve historike që japin pasqyrë të së kaluarës së vendit.
Më 23 janar 1950 u miratua Ligji i parë i përgjithshëm për Arkivin Shtetëror në Jugosllavi dhe më pas, më 6 janar 1951, Kuvendi Popullor i Republikës së Maqedonisë miratoi Ligjin për Arkivin Shtetëror. Në vitin 1951, në bazë të Ligjit për Arkivin Shtetëror të Republikës së Maqedonisë, më 1 prill u themelua Arkivi Shtetëror i Republikës së Maqedonisë (që nga viti 1965 quhet Arkivi i Maqedonisë, nga viti 2000 - Arkivi Shtetëror i Republikës së Maqedonisë, dhe nga viti 2019 Arkivi Shtetëror i Republikës së Maqedonisë së Veriut). Prandaj ne e shënojmë këtë ditë si dita e arkivave dhe arkivistëve në këtë vend. Përveç pjesës qendrore, gjatë periudhës 1951-1962 u hapën njësi edhe në qytetet e gjithë vendit: Shkup, Ohër, Manastir, Prilep, Kumanovë, Veles, Shtip, Strumicë dhe Tetovë.
Vitin e kaluar nga Arkivi u botuan librat „Niko Zupançiq dhe Maqedonia në vitin 1903“, „Dokumentet shqiptare për historinë e Maqedonisë - Prefektura e Dibrës“ dhe „Arkivisti maqedonas“ nr. 31-32. U publikuan ekspozitat „Foto të vjetra ballkanike“, „Misionarja e mëshirës - Nënë Tereza“, „140 vjet nga lindja e Milton Manakit“ dhe „Maqedonia kujton“. Të mos harrohet kurrë“. Është arritur bashkëpunim me Arkivin Shtetëror të Spanjës dhe Austrisë, si dhe pjesëmarrje në një sërë konferencash dhe seminaresh ndërkombëtare në fushën e shkencës arkivore.
Arkivi Shtetëror është anëtar i disa organizatave ndërkombëtare - Këshilli Ndërkombëtar i Arkivave (International Council on Archives – ICA) dhe Qendra Ndërkombëtare për Kërkime Arkivore (International Centre For Archival Research – ICARUS).
Arkivi është përgjegjës për mbledhjen dhe ruajtjen e të dhënave me rëndësi historike dhe kulturore. Gjithashtu organizon aktivitete arsimore dhe edukative, ekspozita, konferenca dhe seminare për të promovuar studimin e historisë dhe për të rritur ndërgjegjësimin për rëndësinë e ruajtjes së dokumenteve historike.
Arkivi Shtetëror ka filluar digjitalizimin e të gjitha dokumenteve që disponon. Është planifikuar digjitalizimi i 25 mijë dokumenteve, të cilat do të mundësojnë mbrojtjen dhe disponueshmërinë më të madhe të tyre për të gjithë qytetarët si dhe për publikun shkencor.
Në këtë ditë, ne u japim mirënjohje, respekt dhe falemenderim arkivistëve nga i gjithë vendi për kontributin e tyre, për punën e tyre të palodhur për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe historike të vendit tonë, si dhe për angazhimin e tyre në mbrojtjen e trashëgimisë sonë për brezat e ardhshëm.
Gëzuar ditën e Arkivit Shtetëror dhe Arkivistëve!
